เงินสำรองฉุกเฉินคืออะไร และเริ่มเก็บอย่างไร

บทเรียนนี้ช่วยเรื่องอะไร

เงินสำรองฉุกเฉินคือเงินที่เตรียมไว้ใช้เมื่อเกิดเรื่องไม่คาดคิด เช่น เจ็บป่วย งานลดลง โทรศัพท์หรือรถเสีย หรือมีค่าใช้จ่ายจำเป็นในครอบครัว

เงินก้อนนี้ไม่ได้มีไว้ซื้อของที่อยากได้ แต่มีไว้ช่วยให้เราไม่ต้องรีบกู้หรือใช้บัตรเครดิตเมื่อเกิดปัญหา

เงินสำรองฉุกเฉินต่างจากเงินออมทั่วไปอย่างไร

เงินออมอาจมีเป้าหมายหลายแบบ เช่น ท่องเที่ยว ซื้อคอมพิวเตอร์ หรือเรียนต่อ แต่เงินสำรองฉุกเฉินควรแยกไว้ และใช้เมื่อมีเหตุจำเป็นจริง ๆ

ควรเก็บในที่เข้าถึงได้เมื่อจำเป็น เช่น บัญชีเงินฝากแยกจากบัญชีใช้ประจำวัน ไม่ควรนำไปเสี่ยงกับสิ่งที่อาจต้องขายขาดทุนในวันที่จำเป็นต้องใช้เงิน

เริ่มจากรู้ค่าใช้จ่ายจำเป็นต่อเดือน

ลองรวมค่าใช้จ่ายที่ต้องจ่ายเพื่อใช้ชีวิตและรักษาภาระสำคัญ เช่น

• อาหารและที่พัก
• ค่าเดินทางและค่าโทรศัพท์
• ค่ายาและค่ารักษาที่ต้องจ่ายเอง
• ภาระผ่อนหนี้ที่ต้องจ่ายตรงเวลา
• ค่าใช้จ่ายจำเป็นของคนที่เราดูแล

ธนาคารแห่งประเทศไทยใช้แนวทางทั่วไปว่าเงินสำรองฉุกเฉินอาจตั้งเป้าไว้ราว 3–6 เท่าของรายจ่ายจำเป็นและภาระผ่อนหนี้ต่อเดือน แต่จำนวนที่เหมาะขึ้นอยู่กับความมั่นคงของรายได้ คนที่มีรายได้ไม่สม่ำเสมอหรือมีคนต้องดูแลอาจต้องวางแผนเผื่อมากขึ้น: การวางแผนการเงิน

เริ่มเล็กได้ ไม่ต้องรอให้พร้อมทั้งหมด

ถ้ายังไม่มีเงินสำรองเลย ให้เริ่มจากเป้าหมายเล็ก ๆ ก่อน เช่น เงินพอจ่ายค่าเดินทางหรือค่าใช้จ่ายจำเป็นหนึ่งสัปดาห์ แล้วค่อยเพิ่มขึ้น

วิธีที่ทำได้จริงคือกันเงินทันทีหลังมีรายรับ แม้เป็นจำนวนไม่มาก และตั้งโอนอัตโนมัติหากบัญชีรองรับ เมื่อรายได้เพิ่มขึ้นหรือรายจ่ายลดลงจึงค่อยเพิ่มจำนวนที่เก็บ

ใช้เงินสำรองเมื่อไร

ก่อนถอนเงิน ลองถามว่า

• เรื่องนี้จำเป็นต่อสุขภาพ ความปลอดภัย รายได้ หรือภาระสำคัญหรือไม่
• ถ้าไม่ใช้ตอนนี้ จะเกิดผลเสียร้ายแรงหรือไม่
• มีเงินก้อนอื่นสำหรับเรื่องนี้อยู่แล้วหรือไม่

ถ้าใช้เงินสำรองไปแล้ว ไม่ได้แปลว่าล้มเหลว เพราะเงินก้อนนี้สร้างมาเพื่อใช้ในวันที่จำเป็น หลังสถานการณ์ดีขึ้น ให้ค่อย ๆ เติมกลับตามกำลัง

แบบฝึกเล็ก ๆ

1. รวมค่าใช้จ่ายจำเป็นของตัวเองหนึ่งเดือน
2. เลือกเป้าหมายแรกที่ไม่ใหญ่เกินไป
3. เลือกบัญชีหรือที่เก็บเงินแยก
4. กำหนดจำนวนเงินที่กันได้ทุกครั้งที่มีรายรับ

สรุปสั้น ๆ

เงินสำรองฉุกเฉินช่วยลดการกู้เพราะเหตุไม่คาดคิด เริ่มจากรู้ค่าใช้จ่ายจำเป็น แยกเงินไว้ในที่เข้าถึงได้ และค่อย ๆ สร้างทีละน้อย เป้าหมายที่เล็กแต่ทำต่อเนื่อง มีค่ากว่าการตั้งเป้าใหญ่แล้วหยุดกลางทาง